Чылажат гармонийыште шочеш

Волжский кундемын шочшыжо, марий калыкын ик эн чолга еҥже Вячеслав Осипов мыланна шуко мурылан семым возышо композитор, шкешотан мурызо семын палыме. Чынак, тудын чонжо гыч ятыр муро ташлен лектын да таче кечын кажнын гаяк шÿм-чонжым лывырта.

Вячеслав Андреевич Волжский район, Моркыялыште шочын-кушкын. Тысе школыштак шинчымашым поген. Вара кум ий Волжск оласе ГПТУ-што тунемын. Электриклан, электросварщиклан, кочегарлан пашам ыштен ончен. Тыгак Йошкар-Олаште Марий Эл Республикысе Тÿвыра да сымыктыш колледжыште моштымашыжым шуарен. Кызыт Купсола ден Моркыял школлаште музыкым туныкта.

- Йоча-влак дене пашам ышташ келша. Нунын коклаште лийме годымак ятыр муро (тÿҥ шотышто йочалан пöлеклалтше) шочеш. Мый шижынам: кунам возымо муро изи колойым огеш сымыстаре гын, тудо мураш огеш тÿҥал. Меже кугыеҥ семын аклена, а нуно шке изи кумылышт дене вискалат. Сандене, у муро ош тÿня мучко шарлыме деч ончыч, экспериментым йоча чон гоч эртарем. Изи айдеме кÿкшын акла гын, тиде муро нигунам огеш шоҥгем. Мутлан, "Шочмо мланде", "Теве тумо, теве курык", "Шыргыжалын колтена" да молат. Нуно икымше сборникем гыч улыт. Тушко 18 муро пурталтын. Нунын кокла гыч иктыжымат кокымшо верыш шындаш огеш лий. Чылажымат мурат. Тений Йошкар-Олаште эртыше марий йоча конкурсыштат пел мурыжым мыйыным йоҥгалтареныт. А ынде кокымшо йоча муро сборник лекташ ямдылалтеш. Тиде книгаште 20 муро лиеш. Нуным поэт Виталий Иванов руш йылмыш кусарен. Кусараш полшен, - каласкала композитор.

Уста айдемын мурсаскажым компакт-диск дене лукташ шонымаш уло. Тиде дискыш тÿрлö марий поэтын почеламутыштлан возымо сылне деч сылне муро-влак пурат. Теве Светлана Григорьеван ныл почеламутшым кучылтмо, "Шÿдыран кава" - Надежда Никитинан, "Телым чодыраште" - Миклай Казаковын, руш почеламут - "Первая любовь" да моло поэтын сылнымутан произведенийыштым семаҥдыме. Ты шотышто Вячеслав Осипов палемда:

- Тÿрлö автор дене пашам ыштем: Татьяна Пчелкина, Зоя Висвис, Маргарита Ушакова, Зоя Дудина да молат. Кажныже - шкешотан, поян шÿм-чонан, кажныже мыланем келша. Айдеме дене чоным почын мутланыме годым нимучашдыме кумда да ныжыл тÿням почат. А тидым нимо денат таҥастараш огеш лий. Эшеат кугу куатым "тушманем-влак" пуат. Чын, нуным мый тушманлан ом шотло. Но шкешт вурсен, мыскылен коштыт, ÿмбакем лавырам кышкат. Туге гынат ÿшаныме шуэш, Осиповын мурыжо-влак кодыт, тудын лÿмжымат шарнаш тÿҥалыт. А осал чонан деч мо кодеш?.. Жап эрта, мыйын нерген эре шукырак да шукырак палат. Южгунамже öрам: чылт палыдыме айдеме мый декем толын, мый денем саламлалтеш, тау шомакым каласа. А вет тидыже - творчествыланем эн кугу ак. Тыге паша кумылат нöлталтеш, у шонымаш-влак ушым пудыратат. Таче кечылан кум проект уло. Икымше проект - йоча муро-влакым лукташ, кокымшо - 20 муран компакт-дискым мучаш марте ыштен шукташ, кумшо - руш муро-шамычым посна чумыраш. Фонограмме-влак ямде улыт. Эркын-эркын, шкемын оксамым пыштен лукташ тыршем.

Шÿм-чоным пыштен, пашам ыштымеке, лектышыжат ойыртемалтеш, очыни. Вячеслав Андреевич ончыкылык шонымаш дене ила, ыштышаш сомылжат мучашдыме. Пытартыш жапыште тудо руш поэт-влак дене пеҥгыде кылым куча. Нунын кокла гыч икмынярже: Геннадий Калинкин, Виталий Иванов, Анна Соболева, Николай Соболев, 17 ияш самырык поэтесса Розалина Гимайдеева. Композиторын ойлымыж почеш муро-влак омыштат толыт, корнышто, мöҥгыштö але школышто, эрденат, кастенат, кечывалымат, йÿдымат кöргö гыч шыҥен лектыт.

"Ала-могай "кудымшо шижмаш" манмет толын перна, иктаж-могай информаций уш-акылыш шыҥен пура - налат семÿзгарым, почат ойырымо текстым, да сем шкежак лектеш. Марий ватын кÿнчылам шÿдырымыж семынак мучашлымешке чон огеш кане. Ончыч ик корно лектеш, почешыже весе, кумшо - тыге запев шочо. Тудым ачалет, лончылет, анализироватлет, пояҥдет, вара кульминаций припевыште шочеш. Тунам куатет йомеш, шÿкал шуат гын, камвозат. Тынар энергий пыта! Тыгай процесс годым иктаж-кö тыйым помыжалтара - тыманмеш чыла возыметым мондет. Тиде транс маналтеш - тÿня гыч чоҥештет, почеламутышко пурен кает. Шола кид иктым шокта, пурла - весым, а шкеже мутым ончет... Чыла тиде гармонийыште лектеш, - мутшым шуя В.Осипов. - Нимо дене от таҥастаре, нигузе ойлен мошташ огеш лий. Кертынам гын, пиалан улам, чоным куан тул авалта. Тунам, сукен шинчын, Юмылан таум ыштем. Вет Тудо тыгай пöлекым мыйын гоч калыклан пуа".

Да шукыж годым ме шотан, талантан айдемым жапыштыже, кÿлеш семын аклен, паша кумылжым нöлтен огына мошто. А тудын уке лиймекыже шоналтена, куатле лÿм дене тынештена. Тыгодым "тиде чолга еҥын йолташыже лийынам" маншыжат ятыр лектеш. Эсогыл мыскылышыжат, оҥжым кырен, кычкыра, мÿгырен шортеш. 

Лийын пагыт, кунам Вячеслав Андреевич ÿшаным йомдарен, тудын творчествыжым аклыдымылан кöра кочо вÿд дене кылым кучен. Но поро да тыматле койыш-шоктышан-влак (мурызо да журналист Раиса Данилова гай) тудым шке кидышкышт поген налыныт, илыш пундашке шуҥгалтме деч арален коденыт. Чын, тыгай усталыкым ужын, шижын моштыман да тудлан кушкашыже йöным ыштыман. 

Эльвира Куклина