"Сылнымут корнышто йомын омыл"

Чонкöргö поянлык памашшинча семын шыргыктен, кумылым авалта да калыклан куаным кунам-гынат конда. Сымыстара талантан еҥын мурым сылнын йоҥгалтарымыже але поэзий кумыл дене чÿкталтше мут саскаже.

Теве У Торъял районысо Пактек ялеш шочын-кушшо Т.Соловьевамат пÿрымаш тыгай усталык дене вÿдылын. Татьяна 3 класс гычак почеламутым возкала. Икымше мут саскажым пÿртÿс темылан пöлеклен гын, варарак ончыклык илыш, йöратымаш, шонкалымаш, омо да моло нергенат серен.

"Сылнымут садвечыш икымше ошкылым ышташ мо але кö таратен?" йодышемлан чолга студентка тыгерак вашештыш: "Поэзий кумыл мыйым классыште шошо темылан сочиненийым возымо деч вара авалтен. Урокым тунам практикантка вÿден. Пашам моло деч ондак пытаренам да окна воктене уремысе пÿртÿсын тÿзланыше моторлыкшым ончен шинченам. Тыге почеламут корныла шочыныт. Мый поселкысо школышто шинчымашым погенам, а тушто утларакшым руш йоча-влак тунемыныт. Туге гынат марий йылме садак шкеж велке савырен сеҥен. Икманаш, сылнымут корнышто йомын омыл. А Токтарсолаште шинчымашым погымо годым руш йылмым да литературым туныктышо Раисия Леонидовна Петухова тÿрлö ой-каҥаш дене полшен. Тудо жапыштак эше мурым возаш тÿҥалынам.

- Сылнымут садвечыште але сем йогынышто сеҥымашыш шуметым кунам шижынат?

- Кугурак класслаште шинчымашым погымо годым кажне ийын республик кÿкшытыштö эртыше "Самырык тукым", "Рвезылык тукым" смотр-конкурслаште участвоватленам. Мурым йоҥгалтарыме але почеламутым сылнын лудмо номинацийлаште эреак ончыл верым сеҥен налынам. "Сылнымут шыже" семинарыш логалмат поро шарнымашым кода. Лÿмлö писатель-шамыч дене палыме лияш да нуным шке шинча дене ужаш мылам моткоч кугу пиал лийын.

- Таня, а университетыш тунемаш толаш ондакак шонымашет лийын мо?

- Изиэм годым умбакыжым шинчымашым погаш кушко кайыме шотышто шуко вуйым аҥыртылынам. Эсогыл почеламутым возкалымем годымат чÿчкыдын тиде йодыш пöртылын. Иктаж вузышто серкалаш йöратыше-шамычлан лÿмын тыгай пöлка лийже ыле, шоненам.

МарГУ-ш икымше ийын тунемаш пурен кертын омыл. 2001 ийыште уэш экзаменым кучаш логалын. Тыге теве журналистика отделенийыш логалынам да ынде нылымше курсын студенткыже улам.

- Татьяна, тыйым тÿрлö мероприятийыште ужына. Яра жапым кузе эртарымет нерген ала келгынрак палдарет ыле?

- Мылам кажне кече пеш шерге. Садлан улшыжым кÿлын кучылташ тыршем. Тунемме деч посна Марий телевиденийыште самырык-влаклан "Тулвий" передачым вÿдем. Тылеч посна Марий тÿвыра рÿдерысе "Югорно" бард-клубыш (вуйлатыше - мурызо Влад Николаев) да МарГУ-со "Мурсем" ансамбльыш коштам. Университетыште сылнымут кружокым вÿдем. Тушто студент-влаклан творческий еҥ-шамыч дене вашлиймашым эртарем. Илыш икшырымын эрта, да пайдажат уло, шонем.

- Тый вет эше "Пеледыш ÿмыр" (2002 ий) почеламут сборникын авторжо улат. Тидат - тыйын вий-куатет, сеҥымашет. Сем йогыныштат сылне муро-влак дене куандарет. Адакшым икмыняр почеламутетлан семым шкеак возенат. Мурашыже кунам тÿҥалынат?

- Вич ияш улмем годымак лудыш мурым муренам. Ялыште ик кампеткым пуэныт гынат, шергылтараш тореш лийын омыл. Кевытыш монь пурем да мурым ом муро гын, огыт лук ыле. Кызытат южыжо лийше случайым ушештара.

- Кеҥеж каныш жапыште тый эре иктаж-кушко пашаш пураш тыршет. Лектышыже вара могайрак?

- Тачысе кечын "оксаште пиал огыл" манме ой йоҥылыш ойлымо гай чучеш. Вет илыш чот шергештын. Студент-влаклан изи стипендий дене илен лекташ моткоч йöсö. Проблеме кечын гаяк шижалтеш. А ялла гыч тунемаш толшылан чыла ача-ава шийвундо дене полшен ок керт. Коклаште тулык икшыве-влакат улыт. Рвезе-шамыч грузчиклан монь ыштат. А ÿдыр-шамычлан Йошкар-Олаште шукырак шийвундым ыштен налаш йöршö паша уке.

Кызыт вет ялысе ÿдырамаш-шамычат шукын Москваште але вес вере могай-гынат сомылым ыштат. Меат, икмыняр студент, палыме-влак деч умылкален, Москвашке пашам кычалын каенна. Пытартыш кум ийысе кеҥеж каныш жапыште теплицыште, ик илыме пöртысö вахтыште да кевытыште ужалышылан тыршенам. Икманаш, ыштен налме пашадар ик ийлан илен лекташ сита. Кö пала, ала вес ийын теве иктаж вере директорын алмаштышыже лиям.

- А журналистлан тунеммаш могайрак кумылым шочыкта?

- Сай паша вер лектеш гын, шке профессием денак тыршыме шуэш. Мыйын серыме материал-влак кызыт тÿрлö изданийыште савыкталтыт. Журналистика профессий мылам келша. Возкалаш йöратем.

- Самырык-влаклан У ийыште могайрак тыланымашет лиеш?

- Тенийысе жапыште чолга лийман. Вуйым сакыман огыл. Илышыште кеч-могай сеҥымашыш шуаш, кугу тыршымаш кÿлеш.

- Каласкалыметлан пеш кугу тау. У ийыште калыкым умбакыжымат у сылнымут аршаш да муро-влак дене куандаре. Чыла шонымашет шукталтше.

З.Тимофеева мутланен

Снимкыште: Татьяна Соловьева.
Е.Никифоровын фотожо.