Россий Кугыжаныш Думын депутатше: "Ончылно кугу паша вуча"

10.01.08

Пагалыме йолташ-влак!

Тендам У ий да лишемше Рошто пайрем дене шокшын саламлем. Сайлымаште йÿкым пуымыланда уло чон дене тауштем. У ийыште тыланда да тендан ешлан эн сайым веле тыланем. У 2008 ий мемнан тÿшка суртышкына - Марий Элыш - тек тыныслык, икте-весым умылымо да поро шÿлыш дене тошкалеш, тÿҥалме да ончыкылыклан палемдыме пашаште сеҥымашым веле конда.

Пиалан, таза лийза, пагалыме родо-шочшем-влак, тек чыла шонымашда шукталтеш!

Тачысе газет номерна тенийлан пытартыш лиеш, тудын лышташлаштыже ме 2007 ийыште ыштыме пашам, шумо сеҥымашым иктешлена. Россий кÿкшыт гыч ончалаш гын, тиде ий Кугыжаныш Думыш сайлымаш дене пале лийын кодеш. Ты сайлымаш Марий Эл Республикыште кугыжаныш кÿкшытыштö у лÿмым лукто. Тиде - Лариса Яковлева. РФ парламентыш сайлалтше-влак коклаште мемнан кундемын шочшыжо, марий ÿдырамаш уло. Тидым ме куанен да кугешнен палемдена да Л.Н.Яковлева дене кÿчык вашмутланымашым темлена.

- Лариса Николаевна, эртыше 2007 ий илышыштыда да пашаштыда тура савыртышым ыштыш. Тыгай лийшаш нерген иктаж-кунам иктаж-мо шижтарен мо? 

- Нигунам да нимо. Кугыжаныш Думын депутатше лиям манын, манмыла, омем денат ужын омыл.

- Тугеже ала ик эрдене палыме да чапланыше лийын кынелында манаш шотлан толеш?

- Уке, палыме да чапланыше манаш таче нигузе ок лий. Чылажат тÿҥалеш веле. Ончылно кугу паша вуча. Теве тидым мый сайын умылем.

- Те кодшо кечылаште Москва гыч пöртылында. Кугыжаныш Думын заседаний залышкыже пурымыда годым икымше шижмаш могай ыле?

- Нимо ойыртемалтшым шижын омыл. Моло-влак дене пырля пурен, верым айленам (кумшо радам, 20 вер). Башкортостан ден Татарстан гыч сайлалтше депутат-влак дене пошкудо улам. Кок республикыж гычат, паледа, депутат-влак команда толын: Татарстан гыч 13 депутат (тышеч нылытше - ÿдырамаш), Башкирий гыч 15 еҥ (ик ÿдырамаш). Нине республикылаште икоян лийын, вийым иквереш ушен моштеныт. Мый сайлымаш деч ончычсо вашлиймаште эре ойленам: "Тугакшат шагалын улына, садлан шке йÿкнам шалатылаш огеш кÿл". Тидын нерген молан угыч ойлем? Ончылно -- адакат сайлымаш, президентым ойырен налаш логалеш. Ик рÿдö линийым кучен веле сеҥымашке ошкылым ыштен кертына. Тидым эре шарнаш кÿлеш.

- Могай комитетыште пашам ышташ тÿҥалмыда рашемын, очыни?

- Леонид Игоревич Маркелов дене тыге кутырен келшышна: мый Региональный политика шотышто комитетыш каем гын, республикылан пайдам утларак конден кертам, очыни. Вигак каласем, мом ыштен кертам - эше раш ом пале. Мылам чылажат у. Мый вет эсогыл верысе совет кÿкшытыштат депутат нигунамат лийын омыл, эреак исполнительный власть органыште пашам ыштенам. Лишыл жапыште шканем полышкалыше-влакым палемдем, штабым чумыраш кÿлеш.

- Сайлымаш деч ончыч республика мучко шуко коштында, калык дене вашлийында. Могай йодышым эн ончыч рашемдаш кÿлешлан шотледа?

- Мемнан проблемына пÿтынь Российысе деч нимо денат огеш ойыртемалт. Калыкым изи пашадар, пенсий, ял озанлык шолдыргымо йодыш тургыжландара. Нуным кÿшычынак решатлаш тÿҥалман. Чын, пытартыш жапыште Йошкар-Оланан, райрÿдö, ял-влакын тÿжвал тÿсышт сай могырыш вашталтеш. Шагал огыл ыштыме, но ыштышаш эшеат шуко. Теве Кугыжаныш Думын икымше заседанийыштыжак бюджетыште ыштыше пашаеҥ ден военнослужащий-влаклан пашадарым кÿзыктымö йодышым ончаш палемдалтеш. Нимом шылташ, таче нужнан илыше эше шуко. Тидым тöрлаш - мемнан пашана.

- Вашлиймашна У ий пайрем деч ончыч эрта. А тудым еш пайремлан шотлат. Тыланда ынде еш деч торлен илаш логалеш. Ик могырым - мер еҥ, вес велым - пелаш да ава. Нине кок корным ушымаште нелылык огеш лек?

- Пелашем дене коктынат эре вуйлатыме должностьышто лийынна, сандене ты шотышто ала-могай тура савыртыш лиеш манын каласаш амал уке. Тудо жапыштыже комсомол Совет-ский райкомын икымше секретарьже лийын, кызыт - "Марспецмонтаж" ОАО-н "Пригородный" РТП-жын директоржо. Москваш илаш куснаш огеш келше, тÿҥалме пашам умбакыже шуйынем манеш. Йоча-влак кугу улыт. Таня ÿдырна МарГТУ-што управлений да право факультетыште нылымше курсышто тунемеш. Эргына, Константин, Москваште Экономический безопасность академийым пытарен. Шонымем дене, эргым пеленем Москваш налнем. А ÿдыремлан тыште тунемын пытарыман.

А такше депутатын паша радамже тыгай: тылзыште кум арням Кугыжаныш Думышто, иктыжым регионышто ышта. Тыгеже мый Марий Элем деч ом торло.

- А могайрак Лариса Яковлева тыглай илышыште: мöҥгыштö, йолташ-влак коклаште?

- Икшывым ончен куштымаште пелашем дене коктынат икгай шонымашан лийынна: пеҥгыдын йодаш, но тунамак лекше йодышым рашемдаш шканышт йöным пуаш. Тунеммыштым, мутлан, нигунамат терген огынал.

Ӱдырем аваж деч нимом ок шылте, тидым моткоч сайлан шотлем. Коктын тÿрлö йодыш шотышто каҥашена. Мый дечем южгунам стилист нерген йодыт. Стилист шке да ÿдырем улына манам. Эрге дене, конешне, чылт тыгежак огыл. Но тудын денат ваш умылымаш уло. 

Йолташ шуко манын ом керт. Школышто пырля тунемше ик сай йолташ ÿдырем уке лие. Эше иктын дене кылна пеҥгыде. Институт гыч икмыняр мужыр дене ваш коштына.

- А койыш-шоктыш могырым ончалаш гын…

- Тидым, конешне, мый денем пырля ыштыше, йолташ-влак деч йодман ыле. Такше пеш лывырге манаш ок лий. Но, а шке шонымаштем, мый поро, но тунамак пеҥгыдын йодшо улам. Йöраш тöчымым, ондалымым чытен ом керт. Чыным тура, нимом шылтыде ойлымым йöратем. Весылан полшаш йöн уло гын, тидым ышташак кÿлеш. Ты шотышто, чаманен каласаш логалеш, самырык тукым вес тÿрлырак. Амалжымат ме палена: йырым-йыр умылаш лийдыме сÿрет озаланыме годым вес семынже лийынат ок керт ыле, очыни. Молодежь таче чолга, шке ончылныжо цельым шынден, тудым шукташ тыршыше. Но айдеме тукымлан пуымо порылык эре лийшаш, шонем. 

Лариса Николаевнам "Марий Эл" газетым лудшо-влак лÿм дене У ий да Рошто пайрем дене саламлен ойлена: депутат пашада лектышан, тÿвыргö саскан лийже.

Светлана Белкова

Важ: "Марий Эл" жаплышташ