Кудо / Мэр илыш / Политике /  

Космос - сайлымаш вашеш
16.12.04

Кокымшо турыш Маркелов лектын кертеш мо? - редакцийышкына тыгай тÿсан серыш-влакат пурат. Ме тиде йодышым рашемдаш эн ончыч Морко вел ик "мастар" дек лекна. Тудын вашмутшым кÿчыкемден пуэна.

"Кайыккомбо корно вашталтын. Тений ала-молан тушто пеш шуко вынем-влак лийын шинчыныт. Тиде корно кызыт мыняр умбакыла шуйна, тунар шуалген торла, коймым чарна. Садыже кугу айдеме-шамычлан порыжымак ок сöрö, кунам эше тылзе катыкемаш, да у тылзе шочаш тÿҥалеш гын. Адакшым Кайыккомбо корно тÿҥалтыште чолгыжшо у точко-влак койыт. Мемнан Морко велне тудым "чолга" маныт. Тидыже пеш шуэн лиеда.

Тыгай вашталтыш пылпомышышто веле огыл, мландыштат кугу лийын. Тидыже адакат ала-могай вучыдымо вашталтышым, тыгодымак азапымат сöра. Мланде ден кава икте-весышт дене "мутланат". Тугеже кÿшылсыжö ÿлнö, ÿлнысыжö кÿшнö лийын кертыт. Паледа вет, шÿдырат ÿлык шуҥгалтеш, вÿдат кÿшкö кÿза.

Весат öрыктара. Тений мардежан годымат вÿдÿмбал чылт воштончыш гаяк тымык ыле. Ятыр вере тыгайым ужынам - ерыштат, эҥерыштат. Тугеже мландын шке декыже шупшшо вийже мардежын вийжым сеҥен. Мландынат вийже шагал годым тыгай лийын кертеш. А тений лач тыге ыле. Тидат мландывал илыш дене чак кылдалтын да шке палыжым пуэн. Тыгай годым шкенжым гына утыждене йöратыше да чылаланат тидым ончыкташ йöратыше айдемылан поснак неле толын перна. А кö сöрымыжым лÿмынак ок шукто да тидым вес еҥым ондалаш гына ыштен гын, тудлан поснак неле лиеш. Вет пÿртÿс тыгай: мардежан годымат тымыкын чучын кертеш, тып-тымык годымак мардеж тарванен кертеш.

Сандене тендан йодмо еҥдат таче капше дене веле вÿд ÿмбалне, тудын öртшö нелемше шыже вÿд йымак волен каен. Тидлан кöрак тудын чонжо чон олмышто огыл. Ойлышна вет, öртшö верыштыже огыл.

Тÿрлö омо конча. Лÿдыкташ огыл манын, тидыж нерген лучо ом ойло. Илена - ужына.

Но пÿртÿс пале-влак Маркелов гай еҥын корнышт аҥысыремме нерген ойлат. Кава ден мланде мутланат. Арыме нерген. Öртшым йомдарен гын, кокымшо турыш лектын кертмыж нерген ойлашат неле. Тудын вийжым кызыт мланде шупшеш".

Мутат уке, "мастар еҥын" мучаш ойжо мыланнат изиш умылыдымо, сандене коменнтарийым огына пу. Ала вес шинчанужшо рашемден кертеш манын, тудланат тыгаяк йодышым пуышна. Тудын вашмутшо:

"Ме ик кава йымалне илыше Юмын икшыве улына. Сандене мемнан велне кок тÿрлö Юмыланат ÿшанат, кумалыт. Кеч черкыш миен, иктаж-мом йодын кумал, кеч отышто але курыкышто иктаж-мом йодын сöрö - варажым тудо яра кодшаш огыл. Мом йодметым да сöрыметым шуктышаш улат.

Маркеловдаже ныл ий ончыч президент лияш тöчымыж годым Кава ончылнат, Черке ончылнат шуко сöрен. Но сöрымыжым шуктен огыл, шкенжым Юмо дечат кугуэш ужын дыр. Ик ялысе черкым тöрлаташ да пашаш колташ полша манын, ме тудын лÿмжö верч тунам пÿртÿс вийлан кумална. Тудын деч еҥ-влак толын коштыныт ыле. Но тиде айдеме мом йодмыжымат, мом сöрымыжымат умылен огыл, тачат ок умыло. Сандене таче тунамсе йодмо вий тудын ваштареш шогалын. А кызыт тидым тöрлаташ нимогай жапше кодын огыл. Ныл ий тудлан пуалтын, еҥлан осалым ыштылме олмеш тудо тидын нерген утларак шоналтышаш ыле. Артамже ситен огыл, воктен улшо-шамычше тидымат шижтарен кертын огытыл гын, шкеж деч молылан нигöлан öпкелаш. Вуй ÿмбал Юмыжо терга. 

Юмым да пÿртÿсым ондалаш - кугу сулык.

Сандене Маркеловланат ончыклыкшо ок волгалт. Юмо деч кÿшнö лияш тöчымö ок кÿл".

Тÿрлö еҥ - тÿрлö шонымаш. Мемнан деке эше йыҥгыртыше-влакат лийыныт. Ойышт почеш, нуно 18 декабрьыште Миколо Юмыланат (Николай Угодниклан), архангел Михаилланат кумалаш сöрат - Михаил Долгов верч. 

Тиддеч посна Волжский, Морко, Шернур, У Торъял да моло районласе отыш лекташ, Виче, Пошкырт, Татарстан да моло вереат Ош Поро Кугу Юмым сöрвалаш юмынъеҥ дене пырля икмыняр еҥ миен толаш мутым пуэн.

Материал дене Л. Витньык пашам ыштен
"Марий чаҥ" газет, 16.12.2004 ий.

 

Кудо / Мэр илыш / Политике /